26 Mayıs 2011 tarihinde yürürlüğe giren “Turizm Tesislerinin Belgelendirilmesine Ve Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Tebliğ"in uygulanması için işletmelere tanınan süre 2012 yılının temmuz ayında doluyor. Bu süreye kadar işletmelerini yönetmelikte belirlenen esaslara göre düzenlemeyen işletmelere 5 bin TL'den az olmamak üzere para cezası kesilecek.
5378 sayılı Özürlüler ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile getirilen geçici 2'inci madde uyarınca gerekli hazırlıklarını 2012 Temmuz ayına kadar tamamlamayan turizm yatırım ve işletmelerine 2634 sayılı Turizmi Tevşik Kanunu gereğince 5 bin TL para cezası verilecek.
HER YÜZ ODAYA 1 ODA
TurizmGüncel'in Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan aldığı bilgiye göre 2012 yılının Temmuz ayında turizm engelsiz turizme hazırlık yapmayan tesis ve işletmelerin 'uyarılma' dönemi sonlanacak ve para cezaları kesilmeye başlanacak. Başkanlıktan verilen bilgiye göre ceza kapsamına 80 adadan az odası olan oteller girmeyecek. Bakanlık 80 odalı otellerden en az 1, 200 odalı otellerden en az 2, 300 odalı otellerden ise en az 3 engellilere uygun oda istiyor. Minimum oda sayısı her 100 odada bir artıyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın engelli yurtttaşların konaklama tesislerine erişimini kolaylaştırmak amacıyla belirlediği standartlar, tesisler için önemli düzenlemeler yapılmasını gerekli kılıyor. Engellilerin tesis içindeki her yere rahatça ulaşmasını sağlayacak düzenlemelerin neler olacağı, ilgili yönetmeliğin 18'inci maddesinin 1'inci fıkrasının C bendinde maddeler halinde sıralanıyor.
Engellilerin tesislere kolay ulaşımını sağlamak amacıyla çıkarılan yönetmelikte işletmelerin yapması gereken düzenlemeler şu şekilde belirtiliyor;
a) Tesis bahçe ve girişi:
1) Farklı seviyedeki yerler bedensel engelli dolaşımına uygun olarak düzenlenir.
2) Tesis giriş kapısı temiz genişliği en az doksan santimetre olmalıdır.
b) Resepsiyon:
1) Resepsiyonda tekerlekli sandalye erişimine izin verecek şekilde tasarlanmış en fazla 90 cm yüksekliğinde banko düzenlemesi yapılır.
c) Genel tuvaletler:
1) Temiz kapı genişliği en az 85 cm olmalıdır. Eşik yapılmaması tavsiye edilmekle birlikte yapılması halinde en fazla 1,5 cm yükseklikte ve pahlı olarak yapılmalıdır.
2) Klozet, lavabo, sifon, batarya gibi donatılar bedensel engellinin kullanabileceği şekilde düzenlenmelidir. Klozet etrafına, bitmiş döşemeden 85-95 cm yükseklikte olacak şekilde tutunma barları yerleştirilmelidir.
3) Aynalar göz hizasında veya inip çıkan ayarlı veya öne doğru 10-15 derece eğik olmalıdır. Aynaların alt kenarı bitmiş döşemeden en fazla 100 cm yükseklikte olmalıdır.
4) Tekerlekli sandalyenin tam bir dönüş yapmasına imkân sağlayacak 150 cm çapında bir daire kadar alan sağlanmalı ve zemini kaygan olmayan malzeme ile kaplanmalıdır.
5) Sabunluk, havluluk ve kâğıtlık gibi aksesuarlar bitmiş döşemeden 50-120 cm yüksekliğe monte edilmelidir.
ç) Yatak odaları:
1) Odalar, bedensel engellilerin rahatça hareket edip odayı kullanabileceği şekilde, uygun büyüklük ve konumdaki eşyalarla tefriş ve dekore edilir, dengesiz duran, sivri köşeli eşyalar bulundurulmaz.
2) Oda giriş kapısı genişliği en az 85 cm olmalıdır.
3) Zemini kaygan olmamalı, kalın, yumuşak, tutan halı kullanılmamalıdır.
4) Dolap kapıları sürgülü ve askı yüksekliği en fazla 140 cm olacak şekilde düzenlenmelidir.
5) Elektrik düğme ve prizleri zemin döşemesinden en fazla 120 cm, en az 40 cm yükseklikte olacak şekilde düzenlenmelidir.
6) Yatak başucunda merkezi aydınlatma düğmesi bulunmalıdır.
7) Oda banyolarında; genel tuvaletlerde yapılan düzenlemelere ilave olarak bedensel engelli kullanımına uygun şekilde küvet veya duş düzenlemesi yapılır. Bu bölümlerde oturma yeri ile uygun yerlerde tutunma bantları sağlanır. Banyo kapısı açılımı rahat hareket imkânı verecek şekilde düzenlenir. Eşik yapılmaması tavsiye edilmekle birlikte yapılması halinde en fazla 1,5 cm yükseklikte ve pahlı olarak yapılır. Resepsiyonla bağlantı alarm sistemi veya telefon bulunur.
Oda düzenlemeleri için öngörülen %1 oranının değerlendirilmesinde küsuratlar dikkate alınmaz.
d) Bedensel engelli kullanımına ayrılan oda veya yeme içme ünitesinin zemin kattan farklı bir katta olması durumunda üniteler arasındaki ulaşım uygun donanım ile sağlanır. Bu durumda asansörde aşağıdaki düzenlemeler yapılır:
1) Kapı fotoselli olmalıdır. Kapı açılıp kapanma aralığı 5 saniyeden kısa olmamalıdır.
2) Kumanda düğmelerinin zemin döşemesinden 90 cm-120 cm yükseklikte ve tekerlekli sandalye yaklaşmasına izin verecek konumda yer almalıdır.
3) Kabin içinde zemin döşemesinden yaklaşık 85 cm yüksekliğinde yerleştirilmiş kesintisiz tutunma barları sağlanır.
4) Kabin içi, halı kaplı olmamalıdır.
e) Yeme-içme üniteleri;
1) Giriş kısmından yeme-içme ünitelerine engelsiz erişim sağlanmalıdır.
2) Masaların ve tezgâhların altında 70 cm yüksekliğinde ve en az 50 cm genişliğinde diz boşluğu bırakılmalıdır. Masaların arasında bırakılacak geçişler en az 90 cm olmalıdır.
3) Zemin kaygan olmamalı, kalın, yumuşak ve tutan halı kullanılmamalıdır.
İŞARET DİLİ BİLEN PERSONEL LAZIM
TurizmGüncel'e konu ile ilgili değerlendirmelerde bulunan İşitme Engelliler Federasyonu Başkan Yardımcısı Muammer Ay ise Türkiye'deki otellerin engellilerin ulaşımı noktasında sorunlu olduklarını belirterek şunları söyledi:
"Her şeyden önce, otelde işaret dilini bilen bir personelin çalıştırılması gerekiyor. Nasıl ki otellerde yabancı dil bilen personel istihdam ediliyorsa, aynı şekilde işaret dilini bilen personel de bulundurulmalı. Türkiye'deki 5 yıldızlı otellerde dahi işaret dilini bilen personel yok. İşitme engelli bir insan zil sesini duyamaz. Bu yüzden işitme engelli insanın kaldığı odada kapı çaldığında yanıp sönen bir lamba sistemi konulmalı, ya da titreşimli yatak konulmalıdır. Öte taraftan, görme engelliler için otelin belli başlı yerlerine nasıl gidileceğini belirten kabartma yazılar konmalı, asansörlerdeki numaralar da yine kabartma olmalıdır."